نقش مطبوعات در توسعه طب سنتی

نقش مطبوعات در توسعه طب سنتی

فرشته فرخی
درمانگر شماره ۲
سال اول، شماره سوم و چهارم، پاییز و زمستان ۱۳۸۳

مطبوعات یکی از شاخص‌های توسعه و مناسب‌ترین بستر برای رشد و توسعه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و علمی است. در جهان امروز روزنامه‌نگاری را به نهال تنومندی شبیه می‌کنند که از چشمه‌های هنر، ادبیات، فرهنگ، فلسفه، سیاست، شاخه‌های مختلف علوم پزشکی، صنعت و تکنولوژی سیراب می‌شود؛ و در مقابل با بر و برگ خود به تمامی این جریان‌ها سود می‌رساند.
در جهان اطلاعات‌گرای امروز که هر لحظه در معرض بمباران هزاران پیام هستیم، چگونه می‌توانیم بدون بهره‌گیری از رسانه‌های مختلف گروهی، پیام خود را به گوش همگان برسانیم؟ پیشرفت تکنولوژی و پدیداری انواع مختلف وسایل ارتباط جمعی و شیوه‌های نوین ارتباطی نه تنها از اهمیت مطبوعات نکاسته، بلکه در عرصه‌های مختلف، نقش آن را صد چندان کرده است. و گواه این واقعیت، توسعه کمی وکیفی انواع نشریات عام یا تخصصی است. امروزه، نشریات هم در خلوت و استراحت و هم در خطیرترین لحظه‌های انتخاب و تصمیم‌گیری مونس و راهنمای خیل عظیم انسان‌ها هستند.
از زمانی که علوم سینه به سینه نقل می‌شد، قرن‌ها گذشته است. اگر چه در آن زمان هم استادان بزرگ علوم، کلاس درس تشکیل می‌دادند و مدارس و دانشگاه‌های مختلف برقرار بود؛ ولی این امر یعنی انتقال دانش و مفاهیم به آیندگان از چنان اهمیتی برخوردار بود که نقل است بوعلی‌سینا بسیاری از کتاب‌هایش را در حین سفر و در سخت‌ترین شرایط سیاسی و اجتماعی و بر زین اسب کتابت می‌کرده است.
و اما طب، به عنوان یکی از علوم بنیادی و اساسی همواره مورد توجه و چگونگی انتقال آن به دیگران از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار بوده. یک طبیب می‌بایستی واجد فضایل کامل علمی و محیط به ریاضیات، طبعییات، الهیات و طب باشد. همچنین آراسته به فضایل اخلاقی، اعمال صالح و محاسن اخلاقی باشد و«هر کسی که پزشکی بداند و در آن چه گفته آمد، ناقص باشد، او طبیب نیست، بلکه متطبب است.»
اهمیت برخورداری از فضایل اخلاقی از یک سو و حساس بودن «طب» و «طبابت» و این که مورد سوءاستفاده قرار نگیرد، از سوی دیگر؛ باعث شد تا بخشی از دانش پزشکی صرفاً در اختیار شاگردانی قرار بگیرد که پس از سالها تلمذ و خدمت به استاد و سر بلند بیرون آمدن از آزمایشات مکرر، و نهایتاً اشراف استاد نسبت به ظرفیت‌های وجودی طلبه، شایستگی خود را در احراز به علم طب به اثبات رسانده باشد. و احتمالاً همین امر موجب شد تا بخشی از طب سنتی ما بی آن که منتقل شود و یا ظرایف و دقایقش روشن شود در سینه خاک دفن شود.
از طرفی مورخینی که تاریخ پزشکی مشرق زمین را در کتاب‌هایی چون فهرست ابن الندیم، طبقات الاطباء، تاریخ‌الحکما و … به رشته تحریر در آورده‌اند صرفاً به شرح حال و شیوه زندگی و منش اطبا پرداخته‌اند و از ذکر و شرح عقاید پزشکی و جنبه‌های مختلف آن غافل مانده‌اند. در حالی که تاریخ طب غرب مملو است از شرح عقاید پزشکان و نظریه‌های پزشکی از قدیم تا امروز؛ و به عبارت دیگر در غرب، تاریخ طب از تاریخ اطبا کاملا جداست. و این خرده بیش از آن که بر مورخین تاریخ طب وارد باشد بر دانشمندان علوم طبی وارد است، چرا که نوشتن شرح و حاشیه بر مفاهیم و نظریه‌های علوم پزشکی بیش از آن که بر عهده مورخین باشد در تخصص دانشمندان این حوزه است.
واگویی همه اینها اگر حرکتی به دنبال نداشته باشد، چیزی جز نمک بر زخم پاشیدن نیست؛ چرا که آب رفته ز جوی را کی می‌توانیم باز گردانیم. اما آن چه که امروز می‌توانیم به آن کمر همت ببندیم، تشکیل مراکز و نهادهای تحقیقاتی و پژوهشی متشکل از اساتید مختلف علوم چه در حوزه و چه دانشگاه است تا بلکه با بازخوانی متون گذشتگان و غور و تفحص در آنها، آن چرا که تا کنون باید می‌کردیم، به انجام رسانیم. و آگاه باشیم که اگر تاریخ طب و آن چه بر آن گذشته، از اهمیتی برخوردار نبود، هیچ‌گاه غریبان با صرف هزینه‌های کلان، سی و چندمین کنگره تاریخ طب را برگزار نمی‌کردند تا به نتایج تحقیقات دانشمندان علوم پزشکی سراسر دنیا دست پیدا کنند. و فراموش نکنیم نقش اطلاع‌رسانی در این حوزه را …..

درمانگر را آنلاین مشترک شوید

تمامي حقوق اين وبسايت شامل مطالب، محتوي و تصاوير براي نشریه درمانگر محفوظ است و هرگونه استفاده از محتواي نوشتاري و چندرسانه اي اين وب سايت و يا بازنشر آن ها در رسانه هاي آنلاين و يا نشريات، تنها با ذكر منبع و درج لينك مجاز مي باشد.
طراحي و پشتيباني : تيم طراحان سورن
نسخه 2.01 - اردیبهشت 1393
همه حقوق محفوظ
نشریه تخصصی طب ایرانی و مکمل زیر نظر استاد محمد عبادیانی
  • مدیرمسئول و سردبیر : فرشته فرخی
  • تلفکس : 88935988
  • صندوق پستی : 338-17665
  • ایمیل آدرس : info@darmangaronline.com
  • ایمیل استاد عبادیانی : hakim@darmangaronline.com